Strategie planistyczne na rzecz odporności miast – wdrażanie kryteriów odporności w koncepcjach rozwoju urbanistycznego

Rozwój miast w Europie charakteryzuje się coraz większą niepewnością i ryzykiem. Zmiany klimatyczne prowadzą do coraz częstszych zjawisk ekstremalnych, takich jak powodzie czy fale upałów. Pandemia pokazała, jak kruche są globalne łańcuchy dostaw i jak szybko mogą zostać przerwane. Wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie brutalnie ujawniła, jak nieprzygotowane są państwa europejskie na agresję militarną i ataki hybrydowe oraz jak ogromne znaczenie mają dostawy energii, ochrona ludności i infrastruktura krytyczna.

Aby sprostać tym wyzwaniom, strategie wzmacniania odporności miast muszą zostać włączone do systemów planowania urbanistycznego. W kontekście UN-Habitat odporność urbanistyczna oznacza nie tylko naprawianie szkód spowodowanych katastrofami, lecz także adaptację do przyszłych kryzysów i transformację miast tak, aby stały się bardziej odporne i zrównoważone. Aby to osiągnąć, należy wzmacniać strategie prewencyjne w planowaniu rozwoju miast, łączyć je z podejściami do odnowy urbanistycznej oraz przyjmować rozszerzone modele miast.

Planowanie zawsze kształtuje przyszłość i działa prewencyjnie; w tym sensie planowanie przyszłości i zarządzanie kryzysowe mają wspólne cele: przygotowują rozwój miast w sposób interdyscyplinarny, przewidując i zapobiegając zagrożeniom, chroniąc i rozwijając infrastrukturę oraz służąc dobru publicznemu.

Nowa Karta Lipska UE z 2020 roku obejmuje takie zagadnienia, jak zmiany klimatyczne, zazielenianie miast, zdrowie i cyfryzację. Wzywa do zintegrowanego, wielopoziomowego podejścia, lecz nie odnosi się do wyzwań takich jak wojna czy pandemie. Karta Lipska podkreśla również demokratyczną i pluralistyczną strukturę miast i gmin jako istotną podstawę miast europejskich. W przyszłości Karta Lipska i koncepcje rozwoju urbanistycznego muszą uwzględniać kryteria odporności urbanistycznej. W tym zakresie możemy uczyć się od miast ukraińskich i sposobu, w jaki opracowują one strategie odpornej odbudowy urbanistycznej w warunkach wojny.

Profesor dr Detlef Kurth jest urbanistą, który od 2017 roku pełni funkcję profesora urbanistyki na Uniwersytecie RPTU w Kaiserslautern. Wcześniej był profesorem na Wyższej Szkole Zawodowej w Stuttgarcie. Prowadzi zajęcia z zakresu projektowania urbanistycznego, rewitalizacji miast oraz zrównoważonego rozwoju urbanistycznego dla urbanistów i planistów przestrzennych. Był także profesorem wizytującym na Cardiff University w Wielkiej Brytanii, Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz Uniwersytecie w Hongkongu.

Działalność naukowa profesora Kurtha koncentruje się na zagadnieniach zrównoważonego rozwoju miast, miast energooszczędnych, dzielnic adaptujących się do zmian klimatu, miast społecznych, odporności urbanistycznej oraz zrównoważonej mobilności. Poprzez różne projekty wymiany wspiera on rozwój nowych modułów dydaktycznych na uczelniach ukraińskich oraz koncepcji odpornej odbudowy miast ukraińskich (panforukraine.de).

Prof. Kurth jest członkiem różnych grup eksperckich zajmujących się odpornością urbanistyczną i przestrzenną oraz zasiada w komisjach ds. rozwoju miast w różnych miejscowościach. Działa również jako juror i konsultant w kontekście rozwoju urbanistycznego. Jest członkiem Akademii Urbanistyki (DASL) oraz Stowarzyszenia Planowania Urbanistycznego, Regionalnego i Przestrzennego (SRL), którego był prezesem w latach 2019–2021.

Planning Strategies for Urban Resilience – implementation of resilience criteria in urban development concepts

Urban development in Europe is becoming increasingly characterised by uncertainty and risk. Climate change is leading to more extreme weather events, such as floods and heatwaves. Pandemics demonstrate how fragile global supply chains are and how quickly they can be disrupted. Russia’s war of aggression against Ukraine has brutally demonstrated how ill-prepared European states are for military aggression and hybrid attacks, and how important energy supplies, civil protection and critical infrastructure are. 

To address these challenges, strategies for urban resilience must be incorporated into urban planning systems. In the context of UN Habitat, urban resilience means not only repairing the damage caused by disasters, but also adapting to future crises and transforming our cities to make them more resilient and sustainable. To achieve this, we need to strengthen preventive strategies in urban development planning and connect them with urban renewal approaches, as well as adopting extended city models. 

Planning always shapes the future and acts preventatively; in this sense, future planning and disaster control share common objectives: they prepare urban development in an interdisciplinary manner, anticipating and preventing dangers, protecting and expanding infrastructure and serving the public good.

The 2020 EU New Leipzig Charter includes topics such as climate change, urban greening, health and digitalisation. It calls for an integrated, multi-level approach, but does not address challenges such as war and pandemics. The Leipzig Charter also emphasises the democratic and pluralistic structure of cities and municipalities as an important foundation of European cities. In the future, the Leipzig Charter and urban development concepts must incorporate criteria for urban resilience. To this end, we can learn from Ukrainian cities and how they develop strategies for resilient urban recovery in wartime.

Professor Dr Detlef Kurth is an urban planner who has served as a professor of Urban Planning at the RPTU University of Kaiserslautern since 2017. Previously, he was a professor at the University of Applied Sciences in Stuttgart. He teaches urban design, urban regeneration and sustainable urban development to urban and spatial planners. He has also been a visiting professor at Cardiff University in the UK, Jagiellonian University in Krakow, Poland, and the University of Hong Kong. 

Professor Kurth’s research activities focus on sustainable urban development, energy-efficient cities, climate-adaptive neighbourhoods, social cities, urban resilience and sustainable mobility. Through various exchange projects, he is supporting the development of new teaching modules at Ukrainian universities and concepts for the resilient recovery of Ukrainian cities (panforukraine.de).

Kurth is a member of various expert groups on urban and spatial resilience and sits on Urban Development Committees in different cities. He is active as a jury member and consultant in the context of urban development. He is a member of the Academy of Urban Design (DASL) and the Association of Urban, Regional and Spatial Planning (SRL), and was president of SRL from 2019 to 2021.