AI – OBOWIĄZEK od 2 SIERPNIA 2026

Od 2 VIII 2026 UE wprowadza obowiązek oznaczania treści symbolami:

AI, AI GENERATED, AI MODIFIED

Jest to bezpośrednie wykonanie rozporządzenia 2024/1689 tzw. UE AI/ACT. Sposób oznaczania treści AI zawarto w Kodeksie postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Treści oznaczają: tekst, obraz, video i dzwięk!

Link do oznaczeń AI UE:
https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/eu-icons-labelling-ai-generated-content

Link do Kodeksu oznaczeń:
https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/code-practice-ai-generated-content

Link do Rozporządzenia UE 2024/1689

pdf w języku polskim: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401689

W Polsce powstał rządowy projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Jest w ostatniej fazie procesu legislacji (skierowany 3 lipca 2026 do podpisu Prezydenta).

Link do projektu Ustawy

Zapraszamy na spływ kajakowy rzeką Wkrą

8 sierpnia w sobotę o godz. 10.00 spotykamy się w Śniadówku. Trasa ma około 15 km (Popielżyn Zawady – Śniadówko).

Wśród atrakcji ognisko w Śniadówku z pieczonymi kiełbaskami, a w trasie i przy ognisku – rozmowy i żarty architektoniczne. Mazowiecka OIA pokrywa koszty dla członkiń i członków Izby Mazowieckiej, opłaty wnosimy tylko za osoby towarzyszące. Można zabierać zwierzaki. Zapewniamy kajaki, kapoki i dowóz do miejsca wodowania. Zgłoszenia do 6 sierpnia, Opłata za udział osoby towarzyszącej (90 zł) gotówką na miejscu.

8 lipca 2026 r. odbyło się spotkanie IARP – GUNB

Szanowne Koleżanki, Szanowni Koledzy,

Zwracamy się o przekazanie propozycji zagadnień, które – w ocenie architekta działającego w obecnym otoczeniu prawnym – wymagają przedstawienia stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zależy nam na zgromadzeniu problemów o charakterze systemowym oraz praktycznym, z którymi p.p. Architekci spotykają się w codziennej działalności zawodowej.

Propozycje zagadnień prosimy przysyłać do dn. 27 lipca 2026 r. na adres e-mail dyrektorki ds legislacji KRIA dr n. pr. Magdaleny Wółkowskiej: wolkowska@izbaarchitektow.pl

Przekazane problemy zostaną opracowane i przekazane do GUNB jako materiał do przygotowania stanowisk i interpretacji, które zostaną zaprezentowane podczas planowanej konferencji.

W załączeniu pismo Wiceprezesa KRIARP Ryszarda Grudy oraz pismo GUNB i MRiT z 15 czerwca 2026 r.

220_KRIA_2026_w

Pismo_Michała_Jarosa,_Sekretarza_Stanu_w_MRiT_i_Filipa_Prusika-Serbinowskiego_Zastępcy_GINB_na_Dzień_Przedsiębiorcy

Poszukujemy prowadzących podcast

Mazowiecka Okręgowa Izba Architektów RP planuje uruchomienie podcastu tworzonego przez członków Izby i dla członków Izby.

Nie chcemy, aby opierał się on wyłącznie na tradycyjnych wywiadach z najbardziej rozpoznawalnymi przedstawicielami środowiska. Zależy nam na różnorodności tematów, perspektyw i sposobów prowadzenia rozmowy.

Podcast ma być współtworzony przez kilka osób. Poszczególne cykle będą miały różnych prowadzących, a odcinki powinny trwać około 20 minut i ukazywać się regularnie. Szukamy osób, które chciałyby poprowadzić jeden z proponowanych formatów, rozwinąć go według własnego pomysłu lub zaproponować zupełnie nowy cykl.

1. „Architektura a…”

Format poświęcony relacjom architektury z innymi dziedzinami i aktualnymi wyzwaniami. Odcinki mogą mieć formę krótkich rozmów, analiz, komentarzy lub autorskich felietonów.

Przykładowe tematy:

  • architektura a sztuczna inteligencja,
  • architektura a zdrowie psychiczne,
  • architektura a dostępność,
  • architektura a ochrona ludności,
  • architektura a zmiany klimatu,
  • architektura a odpowiedzialność społeczna,
  • architektura a nowe technologie.

2. „W Izbie” / „Wewnątrz Izby”

Format edukacyjny wyjaśniający, jak działa samorząd zawodowy architektów i jakie zadania realizują jego poszczególne organy.

Przykładowe tematy:

  • czym zajmuje się Rada Okręgowej Izby Architektów,
  • jak działa Komisja Kwalifikacyjna,
  • jak przebiega kwalifikacja do egzaminu na uprawnienia,
  • czym zajmują się Sąd Dyscyplinarny i Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej,
  • na co przeznaczane są składki członkowskie,
  • jak członkowie mogą angażować się w działalność Izby,
  • kim są osoby pracujące na rzecz samorządu zawodowego.

Celem formatu jest pokazanie, że Izbę tworzą wszyscy jej członkowie i każdy może mieć wpływ na jej funkcjonowanie.

3. „Porażki i lekcje” / „Projekt pod lupą”

Format oparty na rzeczywistych doświadczeniach zawodowych architektów. Chcemy rozmawiać nie tylko o sukcesach, ale również o błędach, trudnościach i sytuacjach, z których można wyciągnąć praktyczne wnioski.

Przykładowe tematy:

  • projekt, którego nie udało się zrealizować,
  • przegrany konkurs i wnioski na przyszłość,
  • konflikt z inwestorem, urzędem lub konserwatorem zabytków,
  • odmowa wydania pozwolenia na budowę,
  • błędy projektowe i problemy na budowie,
  • nieprzewidziane koszty inwestycji,
  • katastrofy budowlane i ich przyczyny,
  • historia zawodowa przesłana anonimowo przez członka Izby i omówiona przez ekspertów.

Format może mieć charakter rozmowy, analizy przypadku, anonimowego studium konkretnego problemu albo opierać się na odczytywaniu wiadomości i maili przesyłanych do Izby przez jej członków, a następnie analizie opisanego problemu oraz możliwych sposobów jego rozwiązania.

4. „Młody architekt”

Format skierowany do osób rozpoczynających praktykę zawodową, przygotowujących się do zdobycia uprawnień oraz młodych architektów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Odcinki powinny koncentrować się na codziennych problemach małych pracowni i niewielkich projektów, takich jak pozyskiwanie klientów, wycena pracy, zawieranie umów, prowadzenie dokumentacji, kontakty z urzędami i inwestorami, odpowiedzialność projektanta oraz organizacja samodzielnej pracy.

Przykładowe tematy:

  • czy warto zdobywać uprawnienia budowlane,
  • jak przygotować się do egzaminu,
  • jak założyć pracownię lub jednoosobową działalność gospodarczą,
  • jak zdobyć pierwszego klienta,
  • jak wyceniać pracę projektową,
  • jak przygotować dobrą umowę,
  • jak prowadzić projekt domu jednorodzinnego,
  • jak wdrożyć BIM w małej pracowni,
  • jak radzić sobie z odpowiedzialnością zawodową i presją pracy.

5. „Pięć pytań do…”

Krótki format rozmów z przedstawicielami innych zawodów i specjalności współpracujących z architektami. Każdy odcinek będzie oparty na pięciu konkretnych pytaniach dotyczących praktyki zawodowej. Celem formatu jest otwarcie środowiska architektonicznego na perspektywy innych profesji, wyjście poza rozmowy prowadzone wyłącznie we własnym gronie oraz pokazanie architektury w szerszym kontekście społecznym, prawnym, technicznym i organizacyjnym.

Przykładowi goście i tematy:

  • psycholog – o stresie i wypaleniu zawodowym,
  • prawnik – o umowach i odpowiedzialności projektanta,
  • rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych – o najczęstszych problemach w projektach,
  • urbanista – o relacji pomiędzy architekturą i planowaniem,
  • urzędnik – o sprawnym prowadzeniu postępowania administracyjnego,
  • konserwator zabytków – o współpracy przy obiektach chronionych,
  • specjalista BIM – o wdrażaniu nowych narzędzi,
  • ekspert do spraw etyki – o granicach odpowiedzialności architekta.

Jak się zgłosić?

Do 31 lipca 2026 r. czekamy na krótkie zgłoszenia w formie nagrania wideo.

W nagraniu należy:

  1. krótko się przedstawić,
  2. wskazać jeden z proponowanych formatów,
  3. opowiedzieć, w jaki sposób chciałoby się go prowadzić i rozwijać,
  4. podać przykładowe tematy pierwszych odcinków.

Nagranie nie musi być profesjonalnie zmontowane. Zależy nam przede wszystkim na pomyśle, sposobie wypowiedzi, swobodzie przed kamerą i umiejętności przedstawiania tematów w interesujący i przystępny sposób.

Jesteśmy również otwarci na inne propozycje formatów. Osoby, które mają własny pomysł na cykl, mogą przedstawić jego nazwę, założenia, grupę odbiorców oraz przykładowe tematy.

Po zakończeniu naboru wybrane osoby zostaną zaproszone na rozmowy i próbne nagrania.

Planowany termin rozpoczęcia publikacji podcastu to jesień 2026 r.

 

Uroczystość wręczenia uprawnień

W poniedziałek 22 czerwca 2026 r.  w sali Rady Mazowieckiej Okręgowej Izby Architektów RP odbyło się uroczyste rozdanie zaświadczeń o nabyciu uprawnień.
Egzamin w sesji wiosennej zdało i uprawnienia budowlane otrzymało 40 osób:
– uprawnienia do projektowania bez ograniczeń – 35 osób;
– uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi – 5 osób.
Gratulacje! Życzymy powodzenia na obranej ścieżce zawodowej.

Karta Warszawska 2026

Dokument programowy środowiska architektów, wypracowany podczas Kongresu Architektury Polskiej. „Przestrzeń – wartość i odpowiedzialność” Warszawa, Muzeum Historii Polski, 15 maja 2026 r.

W obliczu wyzwań demograficznych, klimatycznych i zdrowotnych krajobraz, jakość przestrzeni – architektura i urbanistyka – muszą stać się jednym z istotnych narzędzi budowania ładu społecznego, odporności i tożsamości państwa oraz jakości życia obywateli. Przestrzeń Państwa Polskiego jest unikalną wartością publiczną. Niniejsza Karta to głos wszystkich środowisk zawodowych, tworzących architekturę – architektów, urbanistów, architektów krajobrazu i architektów wnętrz – które odpowiedzialnie współuczestniczą w kreowaniu dobrostanu obywateli. Dążymy do wzmacniania kapitału społecznego dzięki włączaniu mieszkańców oraz użytkowników przestrzeni w proces społecznej partycypacji, realnie zmieniającej obraz ulicy, dzielnicy, miasta i kraju. Wspieramy podejmowanie wyborów służących zdrowiu fizycznemu, psychicznemu, a także relacji mieszkańców poprzez podnoszenie jakości środowiska życia Polek i Polaków. Czerpiąc z dorobku Polskiej Rady Architektury, określamy założenia, które powinny stać się filarami merytorycznymi Polityki Architektonicznej Państwa, niezbędnej do budowy Polski bezpiecznej, zdrowej, dostępnej, pięknej i szanującej swoją tożsamość kulturową.

KARTA_WARSZAWSKA_2026

Zespół ds. AI w architekturze

Szanowne Koleżanki, Szanowni Koledzy,

Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej wpływa na sposób projektowania, analizowania i zarządzania procesami inwestycyjnymi w architekturze. Narzędzia AI znajdują zastosowanie m.in. w projektowaniu koncepcyjnym, optymalizacji rozwiązań, analizach środowiskowych, generowaniu dokumentacji, a także w pracy z modelami BIM i danymi projektowymi.

W związku z dynamicznym rozwojem tych technologii planujemy powołanie Zespołu Eksperckiego ds. Sztucznej Inteligencji w Architekturze, którego celem będzie monitorowanie trendów, wymiana doświadczeń, identyfikowanie dobrych praktyk oraz wypracowywanie rekomendacji dotyczących wykorzystania AI w zawodzie architekta.

Zapraszamy do zgłaszania kandydatur wszystkie osoby, które:

  • interesują się tematyką sztucznej inteligencji w architekturze,
  • wykorzystują lub testują narzędzia AI w swojej praktyce zawodowej,
  • posiadają doświadczenie w obszarze BIM, automatyzacji procesów projektowych, analizy danych lub pokrewnych zagadnień,
  • chcą współtworzyć kierunki rozwoju i standardy stosowania nowych technologii w naszym zawodzie.

Szczególnie zachęcamy do zgłoszeń osoby, które mają już doświadczenia związane z wdrażaniem lub praktycznym wykorzystaniem rozwiązań AI w procesie projektowym.

Osoby zainteresowane udziałem w pracach zespołu prosimy o przesłanie zgłoszenia zawierającego:

  • krótkie CV lub informację o doświadczeniu zawodowym,
  • kilka zdań dotyczących zainteresowań i doświadczeń związanych z AI, BIM lub cyfryzacją procesów projektowych,
  • krótki list motywacyjny opisujący, w jaki sposób chcieliby Państwo zaangażować się w działalność zespołu.

Zgłoszenia prosimy przesyłać na adres: mazowiecka@izbaarchitektow.pl do dnia 30 czerwca 2026 r. W temacie maila prosimy wpisać „AI w architekturze”.

Serdecznie zapraszamy do współpracy.

Z wyrazami szacunku,

Arch. IARP Łukasz Górzyński

Przewodniczący Rady Mazowieckiej OIARP

Uproszczenie procedur administracyjnych – ochrona zabytków

W ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadzono zmiany. Nowe zasady weszły w życie 3 czerwca 2026 r. Część wydawanych dotychczas pozwoleń konserwatorskich zastąpi zgłoszenie. Wprowadzone zmiany upraszczają procedury administracyjne.

Zgłoszenia z terenu całej Warszawy będzie przyjmował Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków (do czasu przekazania kompetencji w tym zakresie Prezydentowi m.st. Warszawy i działającemu w jego imieniu Stołecznemu Konserwatorowi Zabytków).

Nowa procedura – milcząca zgoda

Wnioskodawca zgłasza zamiar przeprowadzenia określonych działań. Jeśli w ciągu 60 dni konserwator nie wniesie sprzeciwu, oznacza to, że udzielił na te działania zgody. Nazywamy to instytucją milczącego załatwienia sprawy.

Ważne. Konserwator zachowuje prawo do wniesienia sprzeciwu, szczególnie w sytuacjach, które mogą prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku.

Tryb zgłoszenia stosuje się do:

1.    wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku (czyli na terenie wokół lub przy zabytku wyznaczonym w decyzji o wpisie do rejestru w celu ochrony jego wartości widokowych oraz ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych);
2.    umieszczania na zabytku wpisanym do rejestru zabytków: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych oraz napisów;
3.    podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, lecz niebędącej parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni;
4.    trwałego przeniesienia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru zabytków, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;
5.    zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub sposobu korzystania z tego zabytku.

Zieleń zabytkowa

Dotychczas w stosunku do zabytkowej zieleni w określonych przypadkach konserwator wydawał dwie decyzje: zezwolenie na podstawie ustawy o ochronie przyrody oraz pozwolenie konserwatorskie.
Obecnie konserwator wyda jedną decyzję w sprawie o usunięcie drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków parków, ogrodów lub innych form zaprojektowanej zieleni.
Usunięcie drzewa przez właściciela nieruchomości położonej na terenie wpisanym do rejestru zabytków wraz z zielenią, wg nowych przepisów wymaga złożenia wniosku o pozwolenie (dotychczas wystarczyło zgłoszenie).

Wnioski już złożone

Jeśli złożyliście wnioski o wydanie pozwolenia w sprawach opisanych w pkt 1-5 przed 3 czerwca 2026 r. to rozpatrzymy je według starych zasad. Nic nie trzeba składać ponownie.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego określi urzędowy wzór zgłoszenia.

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 9 października 2025 r., Dz. U. z 2025 r., poz. 1673.

(info. Urząd Miasta st. Warszawy)