Koleżanki i Koledzy,
w dniu 25 listopada 2025 roku, Mazowiecka Okręgowa Izba Architektów RP podjęła uchwałę nr 978/XLVIII/25 w sprawie współpracy ze Stowarzyszeniem Architektów RP Oddział w Warszawie, dotyczącej monitorowania zamówień publicznych z zakresu architektury. W wyniku ww. uchwały powstał zespół ds. monitorowania rynku zamówień publicznych.

(Przewodniczący Rady MaOIARP Łukasz Górzyński i Prezes O/W SARP Piotr Bujnowski)

Jego utworzenie było odpowiedzią na narastające problemy, z jakimi coraz częściej spotykamy się w postępowaniach przetargowych.
W ramach grupy wyodrębniono trzy zespoły robocze:

• Zespół Monitorowania Przetargów,
• Zespół Interwencji
• oraz Zespół Edukacji i Działań Specjalnych.

Jesienią odbyły się warsztaty analityczne, podczas których wspólnie zidentyfikowaliśmy blisko 50 różnych nieprawidłowości występujących w przetargach na usługi projektowe. W kolejnym etapie każda z nich została oceniona pod kątem częstotliwości występowania oraz uciążliwości dla architektów.
Na tej podstawie wybrano 9 kluczowych problemów, które w największym stopniu wpływają na warunki wykonywania zawodu architekta. To właśnie one stanowią dziś punkt odniesienia dla monitorowania ogłaszanych przetargów oraz przygotowywania pism interwencyjnych do zamawiających. Część tych interwencji zakończyła się zmianą zapisów przetargowych, co potwierdza, że takie działania mają realny efekt.

Równolegle prowadzone są działania edukacyjne skierowane do zamawiających. Ich celem jest zwrócenie uwagi na znaczenie prawidłowego przygotowania postępowań, w szczególności rzetelnego oszacowania wartości przyszłego zamówienia na prace projektowe oraz zagrożeń wynikających z wyboru ofert zawierających rażąco niskie ceny. Pod koniec stycznia ’26  do jednostek samorządu terytorialnego został skierowany list wyjaśniający te kwestie oraz deklarujący gotowość Izby do współpracy z zamawiającymi i wsparcia ich merytorycznie przy przygotowywaniu przetargów.
Jednocześnie chcemy podkreślić, że bez zaangażowania wszystkich członków Izby skuteczność tych działań będzie ograniczona. Jeżeli startujecie w przetargach i napotykacie w SWZ lub wzorze umowy, zapisy takie jak: nierealne terminy wykonania umowy, nieadekwatne wymagania w zakresie doświadczenia pozwalające startować w przetargu, nieprecyzyjny opis zakresu opracowania dokumentacji czy nadmierne kary umowne, to reagujcie. Zadawajcie pytania, wnioskujcie o wyjaśnienia i o zmiany zapisów. Są to narzędzia w pełni legalne, a w praktyce bardzo skuteczne.
Apelujemy również o rzetelne i odpowiedzialne podejście do wyceny własnej pracy.
Składając ofertę w przetargu, warto opierać jej wartość na realnym oszacowaniu kosztu pracy w zakresie projektowania na wszystkich etapach przygotowywania opracowania, kosztach pracy własnej i zespołu, pracy potrzebnych branżystów, niezbędnych badań i ekspertyz, kosztach ogólnych prowadzenia działalności i udziału w późniejszych nadzorach autorskich, tak jak rekomendują to obowiązujące przepisy, dobre praktyki rynkowe oraz środowiskowe zasady wyceny prac projektowych, czy dostępne kalkulatory wartości prac projektowych. Zaniżanie cen nie jest wyłącznie indywidualną decyzją biznesową, prowadzi ono do obniżania jakości dokumentacji, ograniczania zakresu opracowań, zwiększenia liczby
błędów projektowych, a w konsekwencji do problemów na etapie realizacji inwestycji. Utrwala niekorzystne standardy rynkowe, osłabia pozycję całego środowiska architektów i powoduje, że pozorne oszczędności na etapie projektu generują znacznie wyższe koszty budowy, eksploatacji i utrzymania obiektów. To mechanizm, który długofalowo szkodzi zarówno nam architektom, jak i zamawiającym oraz interesowi publicznemu.
Na zakończenie zachęcamy Was do aktywnego włączenia się w prace zespołu. Każda osoba, każda obserwacja z rynku i każda forma zaangażowania zwiększa szansę na realną poprawę standardów przetargowych i warunków wykonywania zawodu.
Standardy nie zmienią się same. Zależą od naszej wspólnej aktywności.
Z wyrazami szacunku,

Łukasz Górzyński arch. IARP – Przewodniczący Rady Mazowieckiej OIARP

Rafał Sieraczyński arch. IARP – współorganizator Zespołu z ramienia O/W SARP